Kontakt z nami

Uzbekistan

Rok demonstracji możliwości uzbeckiego modelu walki z biedą

DZIELIĆ:

Opublikowany

on

Uzbekistan ma silną politykę społeczną. Jak zauważono w przemówieniu Prezydenta do Oliy Madżlis i ludności Uzbekistanu 20 grudnia ubiegłego roku, za cel postawiono budowę Nowego Uzbekistanu na zasadzie „państwa socjalnego”, stworzenie równych zrealizować swój potencjał i stworzyć warunki niezbędne do godnego życia i ograniczenia ubóstwa – pisze Obid Chakimow, dyrektor Centrum Badań i Reform Ekonomicznych

 Dlatego wydatki kraju na politykę społeczną w Uzbekistanie rosną z roku na rok, np. w 2018 roku wyniosły 35 bln, w 2019 – 61.3 bln, w 2020 – 74.2 bln, w 2021 – 85.3 bln, a na rok 105.5 planowane są wydatki w wysokości 2022 bln sum.

Szczególne miejsce w polityce społecznej Uzbekistanu zajmuje rozwiązanie problemu ubóstwa, z którym aktywna walka rozpoczęła się w 2020 r., kiedy Uzbekistan otwarcie uznał problem ubóstwa. Utworzono bazy danych słabszych społecznie grup ludności w celu ich bardziej ukierunkowanego wsparcia, w 2021 r. wprowadzono mechanizm rozliczania osób o niskich dochodach poprzez włączenie ich do systemu informacyjnego „Jednolity Rejestr Ochrony Socjalnej”. systemu pełniejszego rozliczania osób potrzebujących pomocy doprowadził do tego, że jeśli w 2017 r. pomoc społeczną otrzymało 500 tys. rodzin o niskich dochodach, to teraz jest ich ponad 2.2 mln. Wielkość alokowanych środków wzrosła 7-krotnie i osiągnęła 11 bilionów sum rocznie.

Na tle niedostatecznie korzystnej globalnej sytuacji w zakresie ograniczania ubóstwa działania Uzbekistanu podjęte w tym kierunku w ubiegłym roku są dość skuteczne. Jak zauważył prezydent na spotkaniu 25 stycznia br., stopa ubóstwa spadła z 17 do 14 proc. w ubiegłym roku. Szczególną uwagę zwrócono na tworzenie nowych miejsc pracy. W ciągu ostatniego roku powstało około 200 tys. podmiotów gospodarczych, rozszerzono działalność 10 tys. i przywrócono zdolności produkcyjne 11 tys. przedsiębiorstw. Dzięki realizacji programów państwowych, szkoleniu zawodowemu ludzi, pomocy w zakładaniu przedsiębiorczości bezpośrednio w machalach wydobyto z biedy 1 milion osób.

Dynamika poziomu ubóstwa w 2022 roku

Według badania przeprowadzonego do końca 2022 roku poziom ubóstwa w Uzbekistanie zmniejszył się o około 3% w porównaniu z rokiem poprzednim i wyniósł 14.1% (w 2021 roku było to 17%). Największe zmniejszenie poziomu ubóstwa w ciągu roku osiągnięto w regionach Taszkent, Kaszkadaria i Jizzakh. Ale jednocześnie poziom ubóstwa wzrósł w regionach Fergana, Navoi, Surkhandarya iw mieście Taszkent.

Tzw. współczynnik Giniego, czyli wskaźnik nierówności dochodów w 2022 roku ogółem obniżył się w Uzbekistanie do 0.327 w porównaniu z 0.329 w 2021 roku, co wskazuje, że rozwarstwienie majątkowe wraz z pogłębiającymi się relacjami rynkowymi jest nieodłącznym elementem zarówno Uzbekistanu, jak i całego świata, ale jest dość umiarkowany, co wskazuje na inkluzyjne podejście w polityce rządu.

reklama

W ciągu roku zmieniła się również struktura dochodów ludności. Udział płac wyniósł 63.3%, dochody z emerytur – 13.3%, pomoc społeczna – 3.4%, dochody z drobnej działalności gospodarczej – 2.1%, dochody z przekazów pieniężnych z zewnątrz – 2.6%.

Jednocześnie udział płac wzrósł w regionach Taszkent, Navoi, Syrdarya i Ferghana i dotyczył głównie klasy średniej, podczas gdy wysoki udział dochodów z małych firm notuje się w grupie o niskich dochodach, który wzrósł do 2.9 % w porównaniu do 0.6% w 2021 r.

W strukturze dochodów ludności obserwuje się wzrost rent i świadczeń socjalnych w stosunku do płac, co wskazuje na znaczny wzrost pomocy społecznej w trudnych warunkach ekonomicznych w ubiegłym roku. Ponadto znacząco zwiększa się udział dochodów z małych firm, zapewnianych przez aktywne wsparcie państwa dla tego sektora poprzez preferencyjne kredyty i dotacje. Tym samym, w celu dalszego stymulowania przedsiębiorczości rodzinnej, w 12 r. przeznaczono około 2022 bilionów sum kredytów preferencyjnych.

Wyraźnie wzrósł również udział dochodów gospodarstw domowych z rolnictwa, osiągając 10.4%, podczas gdy w 2021 r. było to 3.4%. Największy wzrost osiągnięto w Syrdaryi (do 9.8% vs. 0.1% w 2021 r.), Taszkiencie (6.6% vs. 1.6%), Samarkandzie (10.5% vs. 1.9%), Jizzakh (13.1% vs. 2.9%) regionach oraz w Republice Karakalpakstanu (10.3% vs. 1.7%). 

Walka z ubóstwem w 2022 r

W konsekwencji, w trudnych warunkach ubiegłego roku, przy silnej presji inflacyjnej, Uzbekistanowi udało się nie tylko zapobiec wzrostowi poziomu ubóstwa, ale także osiągnąć jego wystarczająco znaczną redukcję. Osiągnięto to poprzez konsekwentną politykę wzmacniania ochrony socjalnej oraz działania zmierzające do ograniczenia ubóstwa.

3 grudnia 2021 roku wydano Dekret Prezydenta „O priorytetowych kierunkach polityki państwa na rzecz rozwoju przedsiębiorczości, zatrudnienia i ograniczania ubóstwa w Machali”, zgodnie z którym od stycznia 2022 roku stanowisko asystenta ds. ) wprowadzono chokim na rzecz rozwoju przedsiębiorczości, zatrudnienia i redukcji ubóstwa w każdym mieście, wsi, aulu, a także w każdej mahalli. W celu skoordynowania działań nowych instytucji ze strukturami rządowymi powołano republikańską komisję do organizowania działań pomocników chokimów. Mianowicie, w ubiegłym roku w krótkim czasie powstał integralny system nowego mechanizmu walki z ubóstwem i rozwoju gospodarczego regionów i obszarów wiejskich, obejmujący każdą miejscowość, każdą mahallę.

W ciągu roku ten system „makhallabay” wykazał swoją skuteczność i wydajność. Państwo przeznaczyło 12.5 bln sum (1 mld USD) środków finansowych na rozwiązanie zidentyfikowanych problemów w terenie, wzmocnienie ochrony socjalnej, zapewnienie zatrudnienia i wsparcie inicjatyw biznesowych w ramach tego systemu. Dzięki wykorzystaniu tych środków 1.2 mln mieszkańców znalazło zatrudnienie na stałe, 997 tys. osób mogło podjąć pracę na własny rachunek, 101 tys. prace, 158 tys. mieszkańców otrzymało grunty na zasadzie dzierżawy.

Po raz pierwszy w historii kraju emerytury i świadczenia socjalne zostały podniesione do poziomu nie niższego niż minimalne wydatki konsumpcyjne w 2022 r. Jeśli w 500 r. pomoc społeczną otrzymało 2017 tys. rodzin o niskich dochodach, to do końca 2022 r. jest ich już więcej niż 2 miliony. Wielkość alokowanych środków wzrosła w tym samym okresie 7-krotnie i osiągnęła 11 bilionów sum rocznie.

Istotne znaczenie dla dalszej poprawy skuteczności działań ograniczających ubóstwo ma również przyjęty pod koniec ubiegłego roku dekret prezydencki „O środkach wdrożenia reform administracyjnych Nowego Uzbekistanu”. W ramach trwającej reformy administracyjnej 5 departamentów odpowiedzialnych za ograniczanie ubóstwa zostało przekształconych w jeden system Ministerstwa Zatrudnienia i Ograniczania Ubóstwa Republiki Uzbekistanu, któremu zapewniono wszelkie możliwości organizacyjne i środki finansowe. Skupienie w jednym ministerstwie zagadnień o wzajemnie nakładającym się charakterze, takich jak prowadzenie ewidencji zasobów pracy i bezrobocia, wspieranie zatrudnienia i rozwój przedsiębiorczości w mahalach, niewątpliwie przyczyni się do ich skuteczniejszego i kompleksowego rozwiązania w przyszłości.

W rezultacie w ubiegłym roku powstał kompleksowy, holistyczny i zintegrowany system organizacyjny mający na celu ograniczenie ubóstwa w Uzbekistanie, który wykazał się wysoką skutecznością w ciągu zaledwie jednego roku.

Trajektoria redukcji ubóstwa w tym roku

W Orędziu Prezydenckim do Olija Madżlisa i narodu Uzbekistanu z 20 grudnia 2022 r. nakreślono także priorytety polityki ograniczania ubóstwa w 2023 r.

Tak więc nadal będą podejmowane wysiłki na rzecz poprawy warunków życia i przezwyciężenia ubóstwa na poziomie mahalli, w szczególności wszystkie państwowe programy inwestycyjne będą tworzone w kontekście mahalli. Aby zwiększyć samodzielność machalli pod względem finansowym, w ramach wdrażania systemu „Budżetu Mahalli”, od 1 stycznia br. część wpływów z podatku od nieruchomości i podatku gruntowego pozostanie w samej mahalli. W 2023 roku na realizację projektów inicjowanych przez ludność zostanie przeznaczonych prawie 3 razy więcej środków, czyli 8 bilionów sum.

Jednocześnie Prezydent Uzbekistanu doprecyzował i sprecyzował działania zmierzające do ograniczenia ubóstwa w 2023 r. Zadaniem było dokładniejsze opracowanie i zatwierdzenie programów zatrudnienia na 2023 r. w kontekście powiatów.

W pierwszym etapie „zeszyt żelazny”, „zeszyt młodzieżowy” i „zeszyt damski” zostaną połączone w jeden system, a dla każdej rodziny zostanie opracowany jeden paszport cyfrowy. W drugim etapie dla każdej rodziny zostaną przygotowane indywidualne programy wyjścia z ubóstwa. W trzecim etapie realizowane będą projekty z zakresu szkoleń zawodowych i przedsiębiorczości. W tym celu w machalach rozpoczęto tworzenie 300 mikrocentrów. Ministerstwo ds. Ograniczania Ubóstwa i Zatrudnienia otrzymało wraz z Izbą Przemysłowo-Handlową zadanie opracowania programu rozwoju biznesu dla każdego okręgu.

Prezydent wskazał również kierunki, na które należy zwrócić szczególną uwagę. Przede wszystkim w celu dalszego pobudzania przedsiębiorczości rodzinnej, rozszerzona zostanie skala wsparcia finansowego. W tym roku na program firm rodzinnych zostanie przeznaczonych 12 bilionów sum, a maksymalna kwota takich pożyczek wzrośnie. W szczególności 25 stycznia wydano Rozporządzenie Prezydenta „O dodatkowych działaniach wspierających programy rozwoju przedsiębiorczości rodzinnej”, zgodnie z którym w 2023 roku na finansowanie projektów w ramach programów rozwoju przedsiębiorczości rodzinnej zostaną przeznaczone środki w wysokości 300 mln USD , Agrobank, Mikrokreditbank i Halq Bank z oprocentowaniem 10 proc. na okres 7 lat z 3-letnią karencją.

Kolejnym obszarem jest rolnictwo, które jest ważnym źródłem zatrudnienia. Prezydent polecił wyznaczać działki w miejscach dogodnych dla ludności i zakładać na nich uprawę produktów poszukiwanych przez rynek. „Dzięki efektywnemu wykorzystaniu tych terenów można wyprodukować produkty o wartości 1 miliarda dolarów” – zaznaczył.

Wnioski

Jeżeli w większości krajów świata walka z ubóstwem prowadzona jest w oparciu o gotowe receptury według zaleceń organizacji międzynarodowych powstałych na bazie zgromadzonych doświadczeń międzynarodowych, to w Uzbekistanie ukształtował się autorski model organizacyjny ograniczania ubóstwa w krótkim czasie, który został wprowadzony w ubiegłym roku i już wykazał bardzo dobre pozytywne wyniki.

Nie można powiedzieć, że w modelu uzbeckim nie wykorzystano doświadczeń zagranicznych, ponieważ podczas jego rozwoju dogłębnie zbadano i zrozumiano doświadczenia USA z lat 60., co umożliwiło wyrównanie poziomu życia krajów rozwiniętych i dotkniętych kryzysem, mieszkańców miast i wsi; doświadczenia Korei Południowej z lat 70. dotyczące rozmieszczenia „Ruchu na rzecz nowej wsi”; a także ogólnokrajowy charakter działań w walce z ubóstwem w Chinach w ostatnich dziesięcioleciach. Niemniej jednak system „makhallabay” jest dziś wyjątkową strukturą organizacyjną zarówno pod względem źródeł finansowania, jak i pod względem zasięgu populacji i wydajności. Oznacza to, że jest to produkt narodowy Uzbekistanu, który jak dotąd nie ma odpowiedników na świecie.

Zagraniczni eksperci już poważnie zainteresowali się uzbeckim systemem „makhallabay”. Mianowicie, odwiedzający Uzbekistan przedstawiciele wiodącego na świecie instytutu walki z ubóstwem J-PAL, Cillian Nolan i Karla Petersen zauważyli, że instytut asystentów chokimów jest bardzo interesującym obszarem badań, gdzie najlepiej skoncentrować wysiłki na zapewnieniu ochrona socjalna wrażliwych grup ludności, ponieważ władze lokalne zawsze dysponują dużą ilością informacji na ten temat.

A pomyślne i skuteczne działanie tego systemu w ubiegłym roku daje pewność, że cele postawione w „Strategii rozwoju Nowego Uzbekistanu na lata 2022-2026” w zakresie ograniczania ubóstwa, a mianowicie likwidacji skrajnego ubóstwa i celu zmniejszenia o połowę poziomu względnego ubóstwa zostanie pomyślnie zrealizowany.

Obid Chakimow
Dyrektor Centrum Badań i Reform Ekonomicznych[1] pod Administracją Prezydenta Republiki Uzbekistanu


[1] Centrum Badań i Reform Gospodarczych (CERR) pod Administracją Prezydenta Republiki Uzbekistanu jest zarówno ośrodkiem badawczym, jak i Akceleratorem reform społeczno-gospodarczych. CERR dostarcza komentarzy i porad dotyczących sugestii dotyczących programowania społeczno-gospodarczego i polityk ministerstw mających na celu rozwiązywanie głównych problemów rozwojowych w szybki, operacyjny i skuteczny sposób. CERR znajduje się w środkowoazjatyckiej Top-10 według „Global Go To Think Tank Index Report 2020” (USA).

Udostępnij ten artykuł:

EU Reporter publikuje artykuły z różnych źródeł zewnętrznych, które wyrażają szeroki zakres punktów widzenia. Stanowiska zajęte w tych artykułach niekoniecznie są stanowiskami EU Reporter.

Trendy